Zawsze, kiedy mówiono nam, że etos klasy robotniczej przepadł, że nie ma już ruchu robotniczego, mówiliśmy: Jak to? A Marcel Szary? A Cegielski? Robotnicy opiewani przez elity solidarności zostali szybko zapędzeni do szeregu. Po ”zwycięstwie” ci sami, którzy fotografowali się tak chętnie z robotnikami w kaskach zaczęli mówić o roszczeniowej postawie i pomstować na związki zawodowe. Część dawnych bohaterów obrosła tłuszczem i zasiadła na wygodnych posadach. Ale Solidarność to był Marcel Szary, który zawsze łączył do przegranych, bo z bycia robotnikiem był dumny nawet w czasach, kiedy robotnikami otwarcie zaczęto już gardzić. Nic więc dziwnego, ze wylądował w Inicjatywie Pracowniczej, związku zawodowym, który walczył z nowym reżimem, który zastąpił stary reżim. Wyjątkowość Marcela Szarego nie polegała jednak wyłącznie na wierności sobie i wspólnie toczonej walce lat 80-tych. Marcel Szary potrafił być jeszcze skuteczny. Jego wejście do Rady Nadzorczej Cegielskiego, mimo iż wysunął go mniejszościowy związek anarchistyczny dowodzi wielkiego autorytetu Szarego, który zadał kłam pragmatyzmowi realpolityków, którzy trzymają z silnymi. Ludzie tacy jak Szary nie lubią być gwiazdami, wiedział bowiem, ze tzw. charyzmatyczni przywódcy zbyt często prowadzą ludzi jak bydło pod nóż. Jednak to dzięki sile jego osobowości pochylano głowy przed wartościami, których bronił, przed zdradzoną robotniczą solidarnością. W jednym ze wspomnień o Szarym przeczytałem, że został robotnikiem, bo miał trudne dzieciństwo. Tak jakby była to pozycja społeczna poślednia, nie zaszczytna, która przypada z konieczności, a nie z wyboru. Dla piszącego był potencjalnie „kimś” lepszym, inteligentem. A przecież wszystko, co osiągnął i szacunek, jaki zyskał wśród ludzi dowodzi tego w co on wierzył, że bycie robotnikiem to nie porażka. Trzeba tylko umieć wspólnie walczyć o godność o prawo do życia z podniesioną głową. Szary nie żyje. Będzie trudniej. Bez niego. Ale też łatwiej. Dzięki temu, że w ogóle był.

Cześć Jego Pamięci

Piotr Ikonowicz, Jarosław Niemiec, Agata Nosal, Piotr Krzyżaniak, Jarosław Kolański, Beata Kardasiewicz, Marek Świeżak, Elżbieta Koschmidder